19 Νοεμβρίου 2016

Η λέξη του μήνα (30.5): η "σοφία" της Ανθής Καραμανλή

Η λέξη σοφία συναντάται για πρώτη φορά στον Όμηρο (ΙΛ. Θ412) και σημαίνει τη γνώση και την κατοχή οποιασδήποτε τέχνης κατά τον λεξικογράφο Ησύχιο (5ος αιώνας μ.Χ.). Σοφία ήτανε αρχικά η τέχνη των μουσικών και των ποιητών και ύστερα επεκτάθηκε στη βαθύτερη κατανόηση των πραγμάτων και την κατοχή ικανοτήτων και δεξιοτήτων αντιμετώπισης προβλημάτων της ζωής -γνώση πηγαία και όχι απόκτημα μάθησης. Συνεπώς η Αθηνά ήταν θεά της σοφίας ως κάτοχος κάθε γνώσης εκ γεννητής, καθότι βγήκε από το κεφάλι του Δία! Ο Πίνδαρος λέει: "σοφός ο πολλά ειδώς φυά" (σοφός είναι ο εκ φύσεως γνωρίζων πολλά).
Μετά την ανάπτυξη της φιλοσοφίας, αλλάζει η σημασία της λέξης σοφία, δηλώνει πλέον την πνευματική ικανότητα. Ο Σωκράτης και ο Πλάτωνας θεωρούν ότι σοφία είναι η τέλεια γνώση των πάντων, άρα σοφός είναι μόνον ο Θεός! Για τον Αριστοτέλη σοφία είναι ο ύψιστος βαθμός ανθρώπινης γνώσης. Και σταματώ εδώ, γιατί έχω τη "σοφία" να ξέρω ότι φτάνει τόσο!