16 Μαρτίου 2014

Tόμας Μπέρνχαρντ, Οι φτηνοφαγάδες / Οι αναγνώσεις μας (3ος χρόνος)

 Τόμας ΜπέρνχαρντΟι φτηνοφαγάδες

Ξενόγλωσσος τίτλος: DIE BILLIGESSER
Μετάφραση: Βασίλης Τομανάς
Εκδόσεις: Νησίδες, 1988
5/3/2014
Βιβλίο 48ο
 Πρόταση της Χριστιάνας Βέλλου



 Παντελής Τρακίδης: 
Για τους  Φτηνοφαγάδες. Την τράβηξα έξω από ένα παράθυρο στην Κάρπαθο.


Βιολέττα Παπαδοπούλου:  
Οι φράσεις του καταλαμβάνουν 1-2 σελίδες, η γραφή του είναι σπειροειδής, επαναλαμβάνονται οι ίδιες λέξεις ή προτάσεις συνέχεια, στην αρχή πιο συχνά και όσο προχωράει λιγότερο, δημιουργώντας μιαν αίσθηση μουσικότητας (ειδικά αν διαβαστεί το κείμενο φωναχτά)  ή ένα νοερό θέαμα των κύκλων που δημιουργεί μια πέτρα, όταν την ρίχνουμε στο νερό. Δεν υπάρχουν δε, πουθενά παράγραφοι.Τα παραπάνω καθιστούν την ανάγνωση δύσκολή, αλλά, αν ξεπεραστεί η αρχική δυσκολία, βλέπουμε να αναπτύσσεται και να περιγράφεται  στην πορεία όλη η γελοιότητα της ανθρώπινης ζωής, με τα προσωπεία που φορούμε για να την αντέχουμε.
Μέσω των σκέψεων του Κόλερ, του κεντρικού μονόχνοτου και εμμονικού ήρωα, γίνεται κοινωνική κριτική και συνεχής πολεμική από αναρχική σκοπιά, με μια παραληρηματική γραφή, που δεν αφήνει τίποτε όρθιο: ούτε τους δασκάλους-καθηγητές, που υπονομεύουν-καταστρέφουν-εκμηδενίζουν την φύση όλων των ατόμων, ούτε τους μικροαστούς Φτηνοφαγάδες, εμπόρους ή βιοτέχνες (ο Βίνινγκερ και ο Γκόλντσμιθ), ούτε τους αυτοδημιούργητους υπαλλήλους (ο αποθηκάριος Γκριλ), που βυθισμένοι στην αιώνια ρουτίνα τους, τρώνε για χρόνια το πιο φτηνό φαγητό, ούτε την οικογένεια, λέγοντας ότι  μισούσε όσα είχαν σχέση με την οικογένεια ή με την καταγωγή, ούτε την ένταξη του ατόμου σε οποιαδήποτε κοινότητα.
Μου θύμισε μερικές φορές τους εξαθλιωμένους ήρωες του Ντοστογιέφσκι ή τις σκέψεις του Σάλιντζερ, ενώ μου δίνει την εντύπωση ότι μέσα από όλη αυτή την ανθρώπινη περιπέτεια αναζητάει εναγωνίως την ανθρώπινη καλοσύνη.


Χριστίνα Βουμβουράκη:
"Οι λέξεις -ενοχλητικές μύγες-  σβουρίζαν μέσα στο κεφάλι μου. Μα  φυσικά δεν μου άρεσαν οι Φτηνοφαγάδες!  Δεν έχουν φτιαχτεί άλλωστε, για να αρέσουν σε κανέναν αναγνώστη"  (σκίτσο ψηφιακά επεξεργασμένο).