9 Απριλίου 2017

Η λέξη του μήνα (35.1): η «νοσταλγία» της Ντίνας Παπαδοπούλου



«Η νοσταλγία είναι και αυτή πανούργα και πολύτροπη»

Μπαρμπαρά Κασσέν
Όπως όλοι μας, πάντα πίστευα πως η λέξη νοσταλγία είναι ελληνική, ελληνικότατη, μέχρι που διάβασα το βιβλίο της γαλλίδας φιλοσόφου και ελληνίστριας Μπαρμπαρά Κασσέν, με τίτλο ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ. Σας μεταφέρω τι ακριβώς γράφει στην εισαγωγή του βιβλίου η μεταφράστριά του Σεσίλ Ιγγλέση Μαργέλλου.   «Αν ο καημός του νόστου είναι πρωτοτυπικά ελληνικός και αν ο Οδυσσέας, προτού αξιωθεί να φιλήσει το χώμα της Ιθάκης, περιπλανήθηκε έτη πολλά και πολλά υπέφερε άλγεα, έχοντας επωμιστεί την δική του ζωή και την επιστροφή των συντρόφων του, η λέξη «νοσταλγία» δεν απαντά στην Οδύσσεια, δεν είναι καν ελληνική αλλά.... γερμανοελβετική: πρόκειται για έναν ιατρικό νεολογισμό του 17ου αιώνα, ο οποίος αναβάπτισε επιστημονικά τοHeimweh(πόνο/νόσο/καημό της πατρίδας), τη μυστήρια πάθηση των Ελβετών μισθοφόρων του Λουδοβίκου ΙΔ’ που μαράζωναν μακριά από τα ελβετικά βοσκοτόπια τους. Προκρίθηκε, ευτυχώς, έναντι άλλων εναλλακτικών, όπως «φιλοπατροδομανία» ή «ποθοπατριδαλγία».... Δεν μπορεί να μην αναρωτηθεί βέβαια κανείς ποιό θα ήταν το πολιτισμικό μέλλον, ας πούμε της «φιλοπατριδομανίας» και αν θα είχε ποτέ τραγουδηθεί!»
Από την εισαγωγή του βιβλίου «ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ» της Μπαρμπαρά Κασσέν, μετάφραση Σεσίλ Ιγγλέση Μαργέλλου, εκδόσεις Μελάνι.