18 Οκτωβρίου 2014

Λογοτέχνες στο διαδίκτυο

Συχνά αναζητούμε ποιήματα ή πεζά κείμενα Ελλήνων Λογοτεχνών, την ώρα που "ταξιδεύουμε" στο διαδίκτυο. Θέλουμε να διαβάσουμε ή να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια τους, να τους θυμηθούμε, να τους ξανα-αγαπήσουμε. Μπορεί εκείνη τη στιγμή το βιβλίο τους να είναι μακρυά μας, να είναι στη βιβλιοθήκη μας, ενώ εμείς να είμαστε σ΄ ένα καφέ ή κάπου αλλού. Τότε, αναζητούμε στο διαδίκτυο αυτό που μας ενδιαφέρει. Ανάμεσα στις απαντήσεις της αναζήτησης θα συναντήσετε και την ιστοσελίδα που προτείνουμε. 

Επιλέγοντας 
στην ιστοσελίδα του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας
διαβάζουμε:

Η Ανεμόσκαλα δίνει πρόσβαση στο ποιητικό έργο σημαντικών Ελλήνων ποιητών του 19ου και 20ού αιώνα. Η επιλογή των ποιητών έγινε με γνώμονα τη θέση τους στην ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας αλλά και τη δυνατότητα αξιοποίησης του έργου τους στην εκπαίδευση.
Το ψηφιακό αυτό εργαλείο σχεδιάστηκε για να διευκολύνει τη μελέτη της νεοελληνικής ποίησης και να ενθαρρύνει την άμεση και αδιαμεσολάβητη ανάγνωση του ποιητικού λόγου. Για τον σκοπό αυτό το δυναμικό περιβάλλον στο διαδίκτυο επιτρέπει την ad hoc δημιουργία Συμφραστικών πινάκων λέξεων των ποιητικών κειμένων, τις αναζητήσεις λέξεων στο σύνολο των ποιητικών έργων και για κάθε ποιητή χωριστά, τη μετάβαση από τις λέξεις στα ποιήματα και αντιστρόφως κ.ά.
Το εγχείρημα αυτό δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς την ανεκτίμητη συνδρομή των εκδοτικών οίκων και των κατόχων των πνευματικών δικαιωμάτων, που μας παραχώρησαν την άδειά τους:
  • για τον Μανόλη Αναγνωστάκη, Νόρα Αναγνωστάκη-Ανέστης Αναγνωστάκης και Εκδόσεις Νεφέλη,
  • για τον Κώστα Βάρναλη, Ευγενία Βάρναλη και Εκδόσεις Κέδρος,
  • για τον Μίλτο Σαχτούρη, Εκδόσεις Κέδρος,
  • για τον Γιώργο Σεφέρη, Άννα Λόντου και Εκδόσεις Ίκαρος.

Για τον Μανόλη Αναγνωστάκη:

Μανόλης Αναγνωστάκης

Μανόλης Αναγνωστάκης (1925-2005)

© Νόρα Αναγνωστάκη & Ανέστης Αναγνωστάκης
Εκδ. Νεφέλη
Το ποιητικό έργο του Μανόλη Αναγνωστάκη βρίσκεται συγκεντρωμένο στην έκδοση Τα ποιήματα 1941-1971, Αθήνα: Νεφέλη, 2000 [1971], η οποία περιλαμβάνει τις παρακάτω συλλογές:
  • Εποχές (α΄ έκδ. 1945, εκτός εμπορίου)
  • Εποχές 2 (α΄ έκδ. 1948, εκτός εμπορίου)
  • Παρενθέσεις (γρ. 1948-1951, α΄ έκδ. 1956)
  • Εποχές 3 (α΄ έκδ. 1951)
  • Η Συνέχεια (α΄ έκδ. 1954)
  • Η Συνέχεια 2 (α΄ εκδ. 1956)
  • Η Συνέχεια 3 (α΄ έκδ. 1962)
  • Ο Στόχος (α΄ έκδ. 1970)
Την ιστορία γραφής των 92 συνολικά ποιημάτων και της έκδοσης των συλλογών του Αναγνωστάκη διαβάζουμε στην παρακάτω εκδοτική σημείωση στην 1η έκδοση του συγκεντρωτικού τόμου:
«Οι Εποχές γράφτηκαν από το 1941 μέχρι το 1944 και τυπώθηκαν τον Οκτώβριο του 1945 στη Θεσσαλονίκη. Οι Εποχές 2 γράφτηκαν τη διετία 1946-1948 και τυπώθηκαν τον Αύγουστο του 1948 στη Θεσσαλονίκη. Η χρονολογία 1943-1946 που είχε μπει κάτω από το τελευταίο ποίημα, για να υποδηλώσει έτσι ότι η σειρά αυτή των ποιημάτων ανήκει σε εκείνη την περίοδο, ήταν σκόπιμα λαθεμένη και υπαγορεύτηκε από ορισμένους λόγους. Τα ποιήματα της σειράς Εποχές 3 είναι γραμμένα στα 1949-1950 και τυπώθηκαν στη Θεσσαλονίκη τον Ιούλιο του 1951. Η Συνέχεια γράφτηκε στα 1953-1954 και τυπώθηκε στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 1954. Και τα τέσσερα παραπάνω φυλλάδια, που κυκλοφόρησαν σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, εκτός εμπορίου, περιλαμβάνονται στον τόμο Τα ποιήματα 1941-1956 (Αθήνα, Απρίλιος 1956) μαζί με τη μικρή σειρά Παρενθέσεις και τη Συνέχεια 2, γραμμένη στα 1955, και ανέκδοτη ώς τότε. Η Συνέχεια 3 τυπώθηκε στη Θεσσαλονίκη τον Απρίλιο του 1962. Το μεγαλύτερο μέρος της σειράς του Στόχου δημοσιεύτηκε στην ομαδική αντιδικτατορική έκδοση Δεκαοχτώ Κείμενα («Κέδρος», 1970)».
Οι παραπάνω συλλογές αποτελούν το σώμα κειμένων για τη συγκρότηση του συμφραστικού πίνακα του ποιητικού έργου του Αναγνωστάκη, με μια ακόμα προσθήκη· το 1983 κυκλοφορεί σε 100 αντίτυπα εκτός εμπορίου το ΥΓ., 124 σύντομες φράσεις, σπαράγματα που διαβάζονται αυτόνομα. Η συλλογή κυκλοφορεί στο εμπόριο το 1992 (ΥΓ., Αθήνα: Νεφέλη, 19923). Πρόδρομος της συλλογής ΥΓ. είναι το Το Περιθώριο '68-'69 (α΄ εκδ. 1979)· πρόκειται για σχόλια στην περιπέτεια της ποιητικής σύνθεσης, marginalia στο περιθώριο των ποιημάτων· κάποια αποτελούν την πρώτη ύλη για τα ποιητικά σπαράγματα του ΥΓ.
Στα ποιητικά άπαντα του Αναγνωστάκη θα πρέπει τέλος ο αναγνώστης να προσθέσει και όσα ποιήματα έμειναν ανένταχτα[1]: τα έξι δημοσιευμένα σε περιοδικά από το 1944 ώς το 1949, αλλά και ποιήματα όπως το «Μιλά η Μόσχα … Μιλά η Μόσχα» (δημοσιευμένο στο αφιέρωμα του περιοδικού Η Λέξη 11 ή το «Φοβάμαι», δημοσιευμένο το 1983 στην Αυγή, για τα 21 χρόνια του Πολυτεχνείου. Τέλος, μια γεύση των ποιητικών πονημάτων του Μανούσου Φάσση -του σατιρικού alter ego του Αναγνωστάκη- μπορεί να πάρει ο αναγνώστης από τα ποιήματα που ανθολογούνται στην ενότητα «Εργοβιογραφικό».

[1] Άντεια Φραντζή 2000. «Τα "ανένταχτα" του Μανόλη Αναγνωστάκη. Προϋποθέσεις, ιστορικά συμφραζόμενα και ένταξή τους στο σύνολο του έργου», Νέο Επίπεδο 32 (Νοέμ. 2000): 10-20.
Μπορείτε να "συναντήσετε" τους:  Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, Κώστας Βάρναλη, Κωνσταντίνο Καβάφη, Ανδρέα Κάλβο, Κώστα Καρυωτάκη, Κωστή Παλαμά, Μίλτο Σαχτούρη, Γιώργο Σεφέρη, Διονύσιο Σολωμό και Τάκη Σινόπουλο.