26 Οκτωβρίου 2014

Αφιέρωμα: Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης

Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, 26 Οκτωβρίου 1912






Στο σημερινό δημοσίευμα επικεντρώνουμε την προσοχή μας στον Χασάν Ταχσίν Πασά, τον διοικητή της Θεσσαλονίκης ο οποίος την παρέδωσε αμαχητί στον ελληνικό στρατό. Είναι γνωστή η διαμάχη Ελευθέριου Βενιζέλου και διαδόχου Κωνσταντίνου για το προς τα που έπρεπε να κινηθεί ο ελληνικός στρατός. Υπερίσχυσε η άποψη του Βενιζέλου και ο ελληνικός στρατός έφτασε έξω από τη Θεσσαλονίκη, στο χωριό Γέφυρα. Προς τη Θεσσαλονίκη βάδιζαν και βουλγαρικές στρατιωτικές δυνάμεις. Όποιος έφτανε πρώτος θα ήταν και ο νικητής του αγώνα αυτού, με "έπαθλο" τη Θεσσαλονίκη. Αυτό προέβλεπε η συμφωνία των συμμάχων στον Α' Βαλκανικό Πόλεμο. Η στάση του Ταχσίν Πασά στη διαδικασία παράδοσης της πόλης και η ιστορία του είναι σχεδόν άγνωστα στους περισσότερους, όπως ελάχιστα γνωστή είναι και η ιστορία του γιου του, του Κενάν Μεσαρέ.


Ένα από τα δημοσιογραφικά κείμενα που αναφέρονται στο ρόλο του Ταχσίν Πασά είναι του Κώστα Μαρίνου, στην εφημερίδα "Μακεδονία" (http://www.makthes.gr), με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του Χρίστου Χριστοδούλου, Οι τρεις ταφές του Χασάν Ταχσίν Πασά, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2012.

Οι τρεις ταφές του Χασάν Ταχσίν Πασά




Στην κατανόηση των όσων συνέβησαν κατά τη διάρκεια των δύο Βαλκανικών πολέμων, των γεγονότων πριν και μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, μπορεί να βοηθήσει το βιβλίο του Γαβριήλ Ν. Συντομόρου, Σαραντάπορο, Κιλκίς, Λαχανά - Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913: οι πρώτες μας νίκες, εκδ. Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2002.


Σαραντάπορο, Κιλκίς, Λαχανάς


Ο γιος του Χασάν Ταχσίν Πασά, ο Κενάν Μεσαρέ, συνέβαλε με τον δικό του τρόπο στο σημαντικό αυτό γεγονός της ιστορίας της χώρας. Γνωστοί πίνακες ζωγραφικής, που αποτυπώνουν στιγμές της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης, φέρουν την υπογραφή του. Η μικρή συλλογή (φωτογραφίες και λεζάντες) που ακολουθεί προέρχεται από το ιστολόγιο της Άννας Αγγελοπούλου: 
 http://annagelopoulou.blogspot.gr/Άννα Αγγελοπούλου

 Υδατοτογραφία του Κενάν Μεσαρέ. Δημοτική Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης. Εξιδανικευμένη εικόνα σε σχέση με τη φωτογραφία. Ο βασιλιάς Γεώργιος Α και ο διάδοχος Κωνσταντίνος παρελαύνουν στους δρόμους της νεοαπελευθερωθείσας Θεσσαλονίκης στις 29 Οκτωβρίου 1912. Έβρεχε εκείνες τις ημέρες... 

Η είσοδος του Βασιλιά Γεώργιου στη Θεσσαλονίκη

Υδατογραφία του Κενάν Μεσαρέ. Απεικονίζει την υπογραφή της παράδοσης της Θεσσαλονίκης στους Έλληνες. Ο Tahsin Πασάς υπογράφει το πρωτόκολλο της παράδοσης. Δεξιά οι Έλληνες αξιωματικοί Μεταξάς και Δούσμανης και αριστερά ο στρατηγός Chefic Πασάς με τον Γραμματέα Πολιτικών Υποθέσεων του βιλαετίου, Καραμπιμπέρη.