Αντίο στον Νίκο Χουλιαρά

Αποχαιρετούμε τον Νίκο Χουλιαρά

Νίκος Χουλιαράς (Οκτώβριος 1940-Ιούλιος 2015)

Ο Νίκος Χουλιαράς (1940-2015) γεννήθηκε στα Γιάννενα. Ήταν ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους ζωγράφους. Κατά το χρονικό διάστημα 1965-1970 ασχολήθηκε με τη μουσική. Έγραψε πολλά τραγούδια –που τα τραγούδησε ο ίδιος, καθώς και άλλοι γνωστοί τραγουδιστές– με μεγάλη επιτυχία. Ήταν, επίσης, ο πρώτος που έκανε διασκευές δημοτικών τραγουδιών και παρουσίασε τα ηπειρώτικα στο κοινό της Αθήνας.

Έχουν εκδοθεί τα παρακάτω βιβλία του: Σαράντα Σχέδια, Ώρα 1974, Νεφέλη 1985· Ζωγραφική-Κείμενα, Κέδρος 1978 (Α΄ βραβείο στη Διεθνή Έκθεση της Λειψίας για το καλύτερα σχεδιασμένο βιβλίο στον κόσμο)· Ο Λούσιας, Κέδρος 1979, Νεφέλη 1987· Το Μπακακόκ, Κέδρος 1981, Νεφέλη 1988· Το χιόνι που ήξερα, Κέδρος 1983 (Γ΄ βραβείο στη Διεθνή Έκθεση της Λειψίας για το καλύτερα σχεδιασμένο βιβλίο στόν κόσμο)· Ζωή την άλλη φορά, Νεφέλη 1985· Το άλλο μισό, Νεφέλη 1987· Ο χρόνος είναι πάντα με το μέρος του, Νεφέλη 1989· Μια ιστορία του μακρύ χειμώνα, Νεφέλη 1990· Η μέσα βροχή, Νεφέλη 1991· Νίκος Χουλιαράς - Ζωγραφική 1966-1991, Εκδόσεις Εργαστήρι 1992· Οι λεπτομέρειες του μαύρου, Νεφέλη 1993· Οι ζωγραφιές του νυχτερινού χάρτη, Νεφέλη 1994· Στο σπίτι του εχθρού μου, Νεφέλη 1995· Οι κατοικήσιμοι τόποι της ζωγραφικής, Νεφέλη 1997· Μία μέρα πριν δύο μέρες μετά, Νεφέλη 1998· Εικόνες στο ύψος της ζωής, Νεφέλη 2000· Το εργαστήριο του ύπνου, Νεφέλη 2001· Οι εξοχές του νου, Νεφέλη 2003· Νερό στο πρόσωπο, Νεφέλη 2005· Οι μαύρες ζωγραφιές, Νεφέλη 2006.

Διηγήματά του έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, τα ιταλικά, τα αγγλικά, τα σουηδικά και τα γερμανικά, ενώ έχουν εκδοθεί στα γαλλικά από τον εκδοτικό οίκο Hatier η συλλογή διηγημάτων Το Μπακακόκ και τα μυθιστορήματα Ο Λούσιας, Ζωή την άλλη φορά, και Στο σπίτι του εχθρού μου.

Το 1996 ήταν υποψήφιος για το Ευρωπαϊκό Αριστείο Λογοτεχνίας με το βιβλίο Στο σπίτι του εχθρού μου.

Έχουν μεταφερθεί στην τηλεόραση διηγήματά του. Το μυθιστόρημά του Ο Λούσιας έγινε τηλεοπτική σειρά και μεταδόθηκε από την ΕΤ-1 το 1989.

Έχει λάβει μέρος σε πάρα πολλές ομαδικές εκθέσεις ζωγραφικής στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και εκπροσώπησε την Ελλάδα στην VIII Biennale της Αλεξάνδρειας το 1969, στην έκθεση που έγινε στην Εθνική Πινακοθήκη για την πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης το 1985, στη μεγάλη έκθεση του μουσείου του Dallas των Η.Π.Α. το 1990 και στην παγκόσμια έκθεση EXPO ’92 που έγινε στη Σεβίλλη.

Έργα του βρίσκονται στην Εθνική Πινακοθήκη καθώς και σε ιδιωτικές συλλογές, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ: 

ASTOR, Αθήνα, 1969 - ASTOR, Αθήνα, 1972 - ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΕΧΝΗΣ, Θεσ/νίκη, 1976 - STUDIO I, Αθήνα, 1972 - ΩΡΑ, Αθήνα, 1974 - ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ, Θεσ/νίκη, 1976 - ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ, Αθήνα, 1976 - ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ, Θεσ/νίκη, 1978 - ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ (Αναδρομική), 1978 - ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ, Αθήνα, 1979 - ΩΡΑ, Αθήνα, 1982 - ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ, Αθήνα, 1984 - ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ, Αθήνα, 1987 - ΓΑΛΛΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ (Αναδρομική), 1990 - Αιθουσα Τέχνης ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ, Θεσ/νίκη, 1993 - ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ, Αθήνα, 1994 - ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ, Αθήνα, 1997 - ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ, Αθήνα, 2001 - TERRACOTTA, Αθήνα, 2001 - ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ, Αθήνα, 2004 - Τ.Ν.Τ., Θεσ/νίκη, 2004 - ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ, Οι μαύρες ζωγραφιές, Αθήνα, 2006, ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ, Αθήνα 2011(Νίκος Χουλιαράς. Τα πίσω δωμάτια του νου).

Το βιοεργογραφικό και το φωτογραφικό υλικό του Νίκου Χουλιαρά προέρχεται από τις εκδόσεις Νεφέλη

Για τον Νίκο Χουλιαρά: http://www.biblionet.gr

Ο Λούσιας στις αναγνώσεις της Λέσχης: http://bookreadert-3.blogspot.gr

73 Βιβλίο - Νίκος Χουλιαράς, ¨Ο Λούσιας" (4ος χρόνος)

Νίκος Χουλιαράς, Ο Λούσιας

Εκδόσεις Νεφέλη,  1987

Βιβλίο: 73ο

27-5-2015

Πρόταση της  Έφης  Πέτρου

Βιολέττα Παπαδοπούλου

Ο Νίκος Χουλιαράς, γεννήθηκε το 1940 στα Ιωάννινα. Σπούδασε Γλυπτική και σκηνογραφία, ζωγραφίζει, ενώ ασχολήθηκε και με την μουσική, γράφοντας στίχους και μελωδίες. Διασκεύασε πρώτος παλιούς ηπειρώτικους παραδοσιακούς σκοπούς, ενώ έγραψε πολλά τραγούδια που τραγουδήθηκαν από το Νέο Κύμα (π.χ. Η μικρή Νανώ ή Xαλασιά μου). Εκτός από τον πεζό λόγο, έχει ασχοληθεί και με την ποίηση.

Ο Λούσιας ήταν το πρώτο του βιβλίο, που εκδόθηκε το 1979 από τις εκδόσεις Κέδρος και το 1987 από τις εκδόσεις Νεφέλη. Διαβάζοντας το βιβλίο, ένιωσα πολλές φορές συγκίνηση και τρυφερότητα για τον αθώο, αδύναμο και, με τα μάτια της κοινωνίας μας, «καθυστερημένο» ή περιθωριακό Λούσια. Με την ιδιότυπη αφήγησή του, όλη σε πρώτο πρόσωπο και σαν με λόγια αλλά και ματιά μικρού παιδιού, «διαβάζει» τους ανθρώπους που συναναστρέφεται και, όσο κι αν μας φαίνονται απλοϊκά αυτά που μας μεταφέρει, είναι η ουσία της αλήθειας όσων βιώνει. Μιας ατελείωτης μοναξιάς, με ανθρώπους που δεν τον συμπονούν, αλλά τον εκμεταλλεύονται και τον χρησιμοποιούν στα θελήματά τους, χωρίς να τον λογαριάζουν σαν άνθρωπο, αλλά κάτι σαν αντικείμενό τους. Παράλληλα, μας αφηγείται την ιστορία της μεταπολεμικής Ελλάδας (με αναφορές στους αντάρτες, στον Παπανδρέου, τον Καραμανλή, τον βασιλιά και τη χούντα), την αλλοτρίωση των χαρακτήρων από το συνεχές και ματαιόδοξο κυνήγι της εξουσίας ή της επιτυχίας, τις κούφιες σχέσεις. Παραδείγματα ο Κοντολέων, που κρυφοκοιτάει τη σύζυγο με τον πλούσιο γκόμενο, ο θείος του Λούσια που τον άφησε στον ΄Αγ. Παύλο, ο Στέργιος που συνεργάζεται με τη χούντα και μετά με τους δεξιούς πολιτευτές, που βγάζει χρήματα από τις αντιπαροχές, ο Βαγγέλης και ο πατέρας του, δέσμιοι των εργολαβιών τους, ο Μπίσμπας, που κοροϊδεύει τον δύστυχο αθώο Λούσια. Μόνες εξαιρέσεις μερικές γυναικείες παρουσίες, όπως η καταθλιπτική Μαρίνα, η αδερφή του Στέργιου, που την ερωτεύεται ο Λούσιας, αλλά κι αυτή, ούσα «αντικείμενο-κτήμα» του Στέργιου, είναι απαγορευμένη για τον δύστυχο Λούσια. ή η Φεβρωνία, που προσπαθεί να του μάθει κάποια πράγματα ή η Κούλα η πόρνη, με όση τρυφερότητα της έχει απομείνει. Ωραία και η μορφή του Βούρμπιανη, περιθωριακού τύπου, που τους «κολλάει» όλους στον τοίχο με τις παρατηρήσεις ή τις ερωτήσεις του -λέει κάπου: «΄Η την αλήθεια ή την εξουσία θα έχεις».

Η ουσία της ματιάς του Λούσια στα πράγματα είναι στη φράση του: «Οι άλλοι, άμα έχουν κάτι που να ’ναι δικό τους, ολοένα θέλουν να το ’χουν. Θέλουν όμως και να το ξέρουν ότι το ’χουν, γιατί άμα δεν το ξέρουν, σαν να φοβούνται, μου φαίνεται εμένα».