Πιέρ Ασουλίν, Οι προσεκλημένοι
Ξενόγλωσσος τίτλος: LES INVITES
Μετάφραση
Εκδόσεις: Πόλις, 2012
30/4/2014
Βιβλίο 51ο
Πρόταση της Ντίνας Παπαδοπούλου
 |
Lire extraits de nos opinions
à la fin du poste
Traduit de l' Antigone Papadakis
|
Ντίνα Παπαδοπούλου
Το διάβασα μόλις κυκλοφόρησε έχοντας την εμπειρία του
πρώτου του βιβλίου, Ξενοδοχείο Lutetia, που μου είχε αρέσει
πολύ. Διαβάζοντάς το σκέφτηκα πως θα είναι η επόμενη πρότασή μου για τη λέσχη.
Τα έχει όλα, και προσεγγίζει καίρια τα προβλήματα της εποχής μας με πολύ κομψό
τρόπο. Ένα βιβλίο σύγχρονο, που δεν ηθικολογεί αλλά απλά τοποθετείται στον υφέρποντα
ρατσισμό, στην κοινωνική υποκρισία, στους νεόπλουτους, στο θέμα της άρνησης του
Ολοκαυτώματος, στις κοινωνικές συναλλαγές.
Ξεκινά με τις σχέσεις της Σόνιας με την
κυρία- Nτι και τα αυστηρά καθορισμένα όριά της. (Σελ. 14) Η Σόνια το ήξερε. Η
κυρία-Nτι ήξερε ότι η Σόνια το ήξερε και συνεχίζει καταλήγοντας: Επιτρέπεται η συνομιλία αλλά όχι η
ανταλλαγή απόψεων, αυτό θα σήμαινε οικειότητα και θα έθιγε τη σχέση εξουσίας.
Αργότερα τοποθετεί τους προσκεκλημένους απέναντι στη Σόνια, με άγριες
διαθέσεις, που η Σόνια όμως τις αντιμετωπίζει με ηρωισμό και ψυχραιμία, θα
έλεγα.
Μιλά για τις σχέσεις της κυρίας-Ντι και
γενικότερα για τη χρησιμότητα των σχέσεων στην παριζιάνικη κοινωνία -και γιατί
όχι και αλλού;- και αναφέρεται (σελ. 17) σε μια γνωριμία της από το
πανεπιστήμιο, που τη χαρακτηρίζει σαν λογαριασμό στην Ελβετία, που δε νοιώθουμε
την ανάγκη να τον βλέπουμε καθημερινά, έχουμε όμως ανάγκη να ξέρουμε ότι
υπάρχει. Και παρακάτω (σ. 125) αναφέρεται στους κυρίους με τα καρνέ
διευθύνσεων, οι οποίοι κάνουν ταχυδακτυλουργίες με τα δίκτυα των γνωριμιών τους
ακόμα και όταν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων. Λαθρέμποροι
επιρροής χαρακτηρίζονται.
Μου άρεσε ο ειρωνικός, δηκτικός,
σαρκαστικός και με λίγη δόση black humor τρόπος που μιλά για τις
καταστάσεις και τις συμπεριφορές της υψηλής λεγόμενης κοινωνίας, μια παντρεμένη
γυναίκα την αναγνωρίζεις (σ. 87) από τα διαμάντια της και τους
πονοκεφάλους της. Για τον Κοστιέρ (σ. 101) το υπουργείο παιδείας τού γύρισε
πρόωρα την πλάτη και παρακάτω συνέχιζε να λέει πως τοποθετούσε τους πίνακες
στον τοίχο, ταυτίζοντας το κρέμασμα ενός πίνακα
με μια χρηματοοικονομική πράξη. Και όταν αναφέρεται το όνομα του
Ζενέ, η Συμπίλ, η σύζυγος Κοστιέρ, ρωτά ποιος είναι
αυτός. Αναφέρεται στις πλαστικές επεμβάσεις της (σ. 42). Όταν η Συμπίλ του
ζήτησε φωτιά, έμεινε αποσβολωμένος. Γιατί η Συμπίλ ήταν σε τέτοιο βαθμό
επιδιορθωμένη και ξανά-επιδιορθωμένη, που ακόμα και οι φωνητικές χορδές ηχούσαν
σαν πιάνο κουρδισμένο την προηγούμενη μέρα. Ήταν νεο-γυναίκα. Κριτικάρει διαμέσου της Κριστίν
τις ενδυματολογικές επιλογές ανδρών
και γυναικών (σ. 58) και δεν καταλάβαινε αυτήν τη συνήθεια των ανδρών να
ντύνονται σαν ιδιοκτήτες γραφείου τελετών και παρακάτω: Όμως η παράδοση δεν είχε προβλέψει
ότι, κάποια μέρα, οι γυναίκες θα επινοούσαν μια εμφάνιση εξίσου πένθιμη με
εκείνη των ανδρών, η οποία θα μακροημέρευε τόσο.
Είναι ενδιαφέρουσα η αναφορά στη λέξη προσκεκλημένοι, δίνοντάς της
μιαν ιδιαίτερη ερμηνεία και σημασία (σελ. 130). Οι Εβραίοι, περισσότερο από
οποιονδήποτε άλλον, θα μπορούσαν να ισχυριστούν ότι είναι προσκεκλημένοι στον
κόσμο, γιατί η μακραίωνη εξορία τους τους προσάρμοσε σε αυτή την κατάσταση. Θα
έπρεπε να τους έχουμε ως πρότυπο. Να μάθουμε να είμαστε προσκεκλημένοι οι μεν
των δε, μακριά από κάθε θρησκευτικό φανατισμό και άλλες τέτοιες μπούρδες (σ.
159). Πολύ χαρακτηριστική η συζήτηση της Σόνιας με τον Μπανόν: Δεν
παύουμε να’αγαπάμε τη χώρα μας επειδή κάποιοι από τους κατοίκους της έχουν
πάψει να είναι αξιαγάπητοι. Όμως εδώ θα σας θεωρούν πάντα προσκεκλημένη. Το
ίδιο και αλλού. Παντού όπου και αν πάω. Έτσι είναι καλύτερα να ζω εκεί όπου
νοιώθω λιγότερο προσκεκλημένη. Η ψυχή της Γαλλίας ήταν πάντα οι ξένοι της....οι
ξένοι της τραβούν τη χώρα προς τα πάνω.
Και εκεί που γέλασα πολύ (σ. 170) ήταν με
τα σοκολατάκια και τα μεγάλα ταξίδια που κάνουν κάποια από αυτά τα
κουτιά. Μου θύμισε τα
παιδικά μου χρόνια και κάποια παρόμοια περιστατικά.
Θα έλεγα πως η αφήγησή του είναι πολύ
κομψή, με διαβρωτική ειρωνεία και σαρκασμό. Είναι εύρημα η
παρουσία της Σόνιας, που δρα σαν καταλύτης στη συγκέντρωση με πολύ ενδιαφέρουσες
εξελίξεις και αποκαλύψεις. Μου θύμισε Μπουνιουέλ και την ταινία «Η κρυφή
γοητεία της μπουρζουαζίας», όπως κάπου αναφέρεται άλλωστε. Δεν κρύβω ότι
με γοήτευσε η γραφή του, ίσως γιατί συμφωνώ μαζί του στα περισσότερα. Ένα μόνο
σημείο δεν με βρίσκει σύμφωνη και μου δημιούργησε ερωτηματικά, γιατί δεν
ξεκαθαρίζει τη θέση του, με το θέμα της κλειτοριδεκτομής. Σα να το προσπερνά
συγκρίνοντάς το με την περιτομή, πράγμα που είναι άδικο και αναληθές.
