Η λέξη του μήνα: γιοφύρια 3.7

Η Έφη Πέτρου συναντά την Ερατώ, τη Μούσα της λυρικής ποίησης, και μαζί της τα γιοφύρια, με ένα ποίημα της. Πηγή έμπνευσης τα γιοφύρια που είδε. Μπορεί  και το γιοφύρι της φωτογραφίας, που έρχεται να κάνει συντροφιά τους γλυκόπικρους στίχους της. 

Γιοφύρια οι ψυχές

Γιοφύρια οι ψυχές, αγάπη μου,

π`ανοιγοκλείνουν όμως

και σαν ανοίγουν και περνούν

τα ρεύματα, οι δονήσεις

σπάνιες χαρές στους ταπεινούς

και στους υποψιασμένους, ακόμα σπανιότερες.

Μα πιότερο μένουν κλειστά 

και μεις φτωχοί και μόνοι

χωρίς τα πλούτη τ`άφθαρτα

τ`αληθινά προικιά μας

βαδίζουμε στην ερημιά.

Κι`άλλη ζωή χαμένη.

Η λέξη του μήνα: γιοφύρια 3.6

Θυμήθηκα την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου, μόλις αναφέρθηκε η λέξη γιοφύρια. Δεν θα ήθελα να προσθέσω κάποιο "ιστορικό" κείμενο από κάποια "πηγή", γιατί δεν μου αρέσει η "Ιστορία" καθόλου. Μου αρέσουν όμως οι ιστορίες που μου έλεγε ο παππούς μου ο Σίμος Βελδεμίρης, αντάρτης ο ίδιος και που είναι μέσα στο κεφάλι μου. Το τραγούδι "Ήρωες" είναι ένα από τα τραγούδια που με είχε νανουρίσει μικρή, πολλές πολλές φορές. Τι καλά να τους θυμόμασταν όλοι, πιο συχνά, τους ήρωες...

Στεφανία

Η λέξη του μήνα: γιοφύρια 3.5

Η Χριστίνα Βουμβουράκη  "σχεδιάζει"  και  "ζωγραφίζει"  τις  δικές  της  γέφυρες, εστιάζοντας στην κοινωνική τους διάσταση, αυτήν που μας διαφεύγει από την επιβλητικότητα και το θαυμασμό των κατασκευών, αλλά και από την τριβή της καθημερινότητας.

Οι γέφυρες είναι κατασκευές που αποκαθιστούν την χωρική ασυνέχεια. Έχουν απολύτως σαφή λειτουργικότητα και κατασκευαστική δομή, ανήκουν μάλιστα στα κορυφαία τεχνικά έργα μια που προάγουν την εξέλιξη της Μηχανικής.

Συχνά, εξαιτίας της δυναμικής τους παρουσίας στο χώρο και της εντυπωσιακής εικόνας τους, ή της ασύλληπτης στατικής τους λειτουργίας, ή ακόμα και λόγω της βαρύνουσας σημασίας τους στην οικονομικό-κοινωνική ζωή και ανάπτυξη της περιοχής που εξυπηρετούν, αποτελούν τοπόσημα πόλεων και δημοφιλή τουριστικά αξιοθέατα. Πέρα όμως από τη σημασία τους ή την συγκίνηση που προσφέρουν, ας ρίξουμε μια ματιά στο πως συσχετίζονται οι άνθρωποι με αυτές στην καθημερινότητα τους, όχι τόσο σε σχέση με το εδώ και το εκεί που έχουν φτιαχτεί για να συνδέουν, αλλά με το πάνω και κάτω που εκ των πραγμάτων προκύπτει να δημιουργούν. 

Η λέξη του μήνα: γιοφύρια 3.4

Η Χριστίνα Κελεσίδου, θυμάται τον τόπο της, την Ξάνθη, και με την βοήθεια της ιστοσελίδας του ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ ΡΑΔΙΟΤΑΞΙ EUROTAXI ΞΑΝΘΗΣ απ' όπου αντλεί πληροφοριακό υλικό (φωτογραφίες και κείμενο) μας δείχνει τα γιοφύρια της...

Τα παραδοσιακά γιοφύρια του νομού Ξάνθης

Τα περισσότερα από τα παλιά γεφύρια της Ξάνθης βρίσκονται στην ορεινή περιοχή και χρονολογούνται από το 18ο-19ο αιώνα ενώ υπάρχουν και κάποια νεώτερα. Μέχρι πρόσφατα, τα γεφύρια αυτά αποτελούσαν απαραίτητο συμπλήρωμα του οδικού δικτύου. Το σημείο όπου θα κτίζονταν ένα γεφύρι καθορίζονταν από τη διαμόρφωση της κοίτης των ποταμών, έτσι ώστε η όλη κατασκευή να θεμελιώνεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Η θέση τους ήταν κομβική – σημείο συνάντησης κεντρικών δρόμων και μονοπατιών. Εξαιτίας της σπουδαιότητας των γεφυριών, ήταν συνηθισμένο φαινόμενο κοντά τους να κτίζονται χάνια, μύλοι και στρατιωτικά φυλάκια. 

Για την κατασκευή των παραδοσιακών γεφυριών εργάζονταν ειδικευμένοι μάστορες. Με βασικό δομικό υλικό την πέτρα, άρχιζαν να χτίζουν ταυτόχρονα και από τις δύο πλευρές προχωρώντας σιγά σιγά προς την κορυφή. Τα παραδοσιακά γεφύρια του Νομού Ξάνθης ποικίλλουν ώς προς το μέγεθος, τη μορφή τους και ώς προς τον αριθμό των τόξων τους. Τα κεντρικά τόξα είναι ημικυκλικά ή οξυκόρυφα ενώ υπάρχουν και τα λεγόμενα «ανακουφιστικά τόξα» ή «παράθυρα» που αποστολή τους έχουν να μειώνουν το βάρος του γεφυριού και να διευκολύνουν τη διέλευση του νερού σε περίπτωση πλημμύρας. Το πιο ανθεκτικό τμήμα των γεφυριών είναι, βέβαια, η βάση τους. Στα σημεία έδρασης στους βράχους χρησιμοποιούνται συνήθως μεγαλύτερες πέτρες, ενώ στις μεγάλες κατασκευές σχηματίζεται ένα είδος «πρύμνης» η οποία προστατεύει το όλο οικοδόμημα από τη σφοδρότητα του νερού. Στο πάνω μέρος των γεφυριών παρατηρούμε ότι το οδόστρωμα θυμίζει τα καλντερίμια των μονοπατιών, με πλατειές επίπεδες πέτρες. 

Τα περισσότερα παραδοσιακά γεφύρια του Νομού Ξάνθης βρίσκονται στον ποταμό Κόσυνθο και στον ποταμό Κομψάτο. Στο 5ο χιλιόμετρο του δρόμου Ξάνθης–Σταυρούπολης συναντάμε ένα μεγάλο σε μήκος, αλλά όχι και σε ύψος γεφύρι, από το οποίο διασώζονται δύο μεγάλες καμάρες. Ένα χιλιόμετρο πιο μετά, στον ίδιο δρόμο, βλέπουμε σε ένα παραπόταμο του Κόσυνθου ένα μικρό μονότοξο πέτρινο γεφύρι. Στο 7ο χιλιόμετρο υπάρχει μία νεώτερη μεγάλη γέφυρα, που είναι σε χρήση και στο σημερινό οδικό δίκτυο, ενώ στο 8ο χιλιόμετρο συναντάμε τα ερείπια από το μονότοξο γεφύρι που παρασύρθηκε από το νερό σε πρόσφατες πλημμύρες. Ακολουθώντας την ίδια πορεία, συναντάμε μικρά μονότοξα γεφύρια στο 8ο, 11ο, 20ο χιλιόμετρο προς τη Σταυρούπολη. Στον ποταμό Κομψάτο, συναντάμε αρκετές γέφυρες, που εντυπωσιάζουν με την αρχιτεκτονική τους τελειότητα. Αρχίζοντας από τις Θέρμες συναντάμε σε λίγο τη μεγάλη γέφυρα της Μέδουσας και μία ακόμη συνεχίζοντας το χωματόδρομο προς Κοττάνη. 

Αν ακολουθήσουμε το μονοπάτι προς Κούνδουρο και Τσαλαπετεινό θα οδηγηθούμε,  μετά από πεζοπορία δύο ωρών, σε μία επιβλητική γέφυρα με μία κεντρική αψίδα και μικρότερα τόξα στις άκρες. Στην περιοχή Σατρών υπάρχουν τέσσερεις ακόμα γέφυρες. Μία νεώτερη κατασκευή του αιώνα μας, λίγο έξω από το χωριό, μία παλιά γεφύρα μέσα στις Σάτρες, μία αρκετά ψηλή στο χωματόδρομο που οδηγεί προς τον οικισμό Ακραίος και μία μικρή στο δρόμο προς το χωριό Τέμενος. Η σημαντικότερη γέφυρα του Κομψάτου, βέβαια, είναι η βυζαντινή γέφυρα του Ιάσμου στην γειτονική περιοχή του Νομού Ροδόπης, πραγματικό στολίδι για όλη τη Θράκη.

Στο Νομό Ξάνθης υπάρχουν,  επίσης, μικρότερα γεφύρια, συχνά μέσα σε οικισμούς, όπως εκείνα στη Σιδηρόπετρα, στο Καλότυχο, στις Θέρμες και στο Κάτω Καρυόφυτο (κτισμένο το 1813).

Πηγή φωτογραφιών και κειμένου:  http://xanthi

Άμεση πρόσβαση στο: 1ο μέρος   2ο μέρος και  3ο μέρος 

Κλίκ εδώ για να μάθεις τι είναι "η λέξη του μήνα";

Η λέξη του μήνα: γιοφύρια 3.3

Ο Γιώργος Καλιεντζίδης ανατρέχει στην παράδοση και "συναντά" άλλο ένα γιοφύρι: τη Τρίχας το γεφύρ', που κι αυτό ήθελε θυσία ανθρώπου για να στεριώσει. Τη Τρίχας το γεφύρ΄, της Άρτας το γιοφύρι, παραλογές του ίδιου μύθου, που ξεκινά από τα αρχαία χρόνια, με μια γυναίκα για θυσία -τραγική μορφή του μύθου. Το γιοφύρι της Τρίχας ενώνει τις όχθες του ποταμού Δάφνε - του αρχαίου Πυξίτη-, μερικά χιλιόμετρα έξω από την Τραπεζούντα.

Περισσότερα στοιχεία του μύθου στο: http://pontiosakritas.blogspot.gr/ Τη Τρίχας το γεφύρ' 

http://www.domnasamiou.gr

Τη Τρίχας το γεφύρ'

Πηγή φωτογραφίας: http://pontiosakritas.blogspot.gr

Η λέξη του μήνα: γιοφύρια 3.2

Η Χριστιάνα Βέλλου προτείνει:

Την εικόνα μιας γέφυρας με πρωινό ήλιο, κι ένα τραγούδι διαχρονικό των Simon and Gurfankel: "Bridge over troubled water", για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νέοι.

πηγή εικόνας: http://lider.mk/

BRIDGE OVER TROUBLED WATER
Στίχοι - Μουσική: Πολ Σάιμον

Η λέξη του μήνα: γιοφύρια 3.1

Η Ντίνα Παπαδοπούλου και ο Παντελής Τρακίδης μας θυμίζουν το Γιοφύρι της Άρτας.

Η Ντίνα μιλάει για τους λόγους που την οδήγησαν στην επιλογή της λέξης: "Με γοήτευαν πάντα τα γεφύρια, μικρά και μεγάλα, ξύλινα, πέτρινα, μεταλλικά, όχι μόνον σαν δημιουργήματα της τέχνης και της φαντασίας των μαστόρων αλλά και γιατί ενώνουν τους ανθρώπους. Θα 'θελα να μιλήσω για όσα γιοφύρια είδα και περπάτησα, αλλά δεν μας παίρνει ο χώρος και ο χρόνος. Έτσι θα αναφερθώ σε τρία από αυτά, που τα αγάπησα ιδιαίτερα και τα φωτογράφησα.

Πρώτο από όλα της Άρτας το γιοφύρι, επισυνάπτω τις πληροφορίες και το δημοτικό τραγούδι από τη Βικιπαίδεια.

Δεύτερο το γεφύρι της Πλάκας, που γεφυρώνει τον Άραχθο ποταμό . Είναι μονότοξο με δύο μικρότερα ανακουφιστικά τόξα. Το κεντρικό τόξο έχει άνοιγμα 40μ. και τα δύο μικρότερα( ανακουφιστικά, όπως τα λένε) έχουν άνοιγμα 6μ. Το συνολικό του μήκος είναι 61μ., το μέγιστο ύψος 21μ. και πλάτος στην κορυφή 3,20μ. Το σημερινό γεφύρι χτίστηκε το 1866 από τον πρωτομάστορα Κωνσταντίνο Μπέκα στη θέση προηγούμενου του 1863 που κατέρρευσε την μέρα των εγκαινίων. Θεωρείται το μεγαλύτερο μονότοξο γιοφύρι των Βαλκανίων και σύμφωνα με κάποιους και της Ευρώπης.

Και το πιο σύγχρονο και θαυμαστό,, τη γέφυρα Ρίου-Αντίρριου. Μια φωτογραφία μόνον, έχουν γραφτεί τόσα πολλά τελευταία".

Το Γιοφύρι της Άρτας και ο σχετικός θρύλος

Οι φωτογραφίες είναι της Ντίνας Παπαδοπούλου, που πρότεινε και το θέμα αυτό, ενώ το κείμενο "αλιεύθηκε" από το http://el.wikipedia.org. Ο Παντελής πρότεινε να κοιτάξουμε και στο history-pages

Το Γιοφύρι της Άρτας

 φωτο: Ντίνας Παπαδοπούλου

Η λέξη του μήνα / γιοφύρια (3)

Η "λέξη του μήνα" είναι μια λέξη -έννοια ή αντικείμενο-, που επιλέγει ένα μέλος της Λέσχης κάθε μήνα. Μια αφορμή για να θυμηθούμε και να μοιραστούμε ποιήματα, αποσπάσματα  κειμένων, ζωγραφιές, φωτογραφίες, ταινίες ή μουσικές, που αναφέρονται στη λέξη αυτή.

Τον Αύγουστο θα μας εμπνεύσουν τα "γιοφύρια",
μια λέξη που μας πρότεινε η Ντίνα Παπαδοπούλου.

Πηγή σχεδίου: http://drawntopaint