Η λέξη του μήνα (30): η σοφία

  Η λέξη του μήνα της Κλεοπάτρας Τσάκουρη:  η σοφία 

 

 

 

 

"Η λέξη του μήνα": κάθε μήνα, ένα μέλος της Λέσχης, διαφορετικό κάθε φορά, προτείνει μια λέξη -έννοια ή αντικείμενο-, η οποία γίνεται η αφορμή για συνειρμούς και "φέρνει"  στην επιφάνεια ποιήματα, αποσπάσματα κειμένων, ζωγραφιές, φωτογραφίες, ταινίες, μουσικές και ό,τι άλλο σχετικό βάλει ο νους!

Κινηματογραφική Λέσχη των Εργαζομένων της ΕΡΤ3: «:Ήταν δυο φυγάδες»- Δευτέρα 31-10-2016

 ΒΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ΣΤΟ «ΗΤΑΝ ΔΥΟ ΦΥΓΑΔΕΣ»

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΡΤ-3

Η Κινηματογραφική Λέσχη των εργαζομένων της ΕΡΤ-3 και το ΚΕΜΕΣ παρουσιάζουν στα πλαίσια του αφιερώματός τους Το ζεύγος και η βία τη Δευτέρα 31 Οκτωβρίου στις 21:00 στην αίθουσα ΒΑΚΟΥΡΑ 1 (Ιωάννου Μιχαήλ 8, τηλ. 2310233665) την κλασική περιπέτεια του Σαμ Πέκινπα Ήταν δυο φυγάδες (ΗΠΑ, 1972, έγχρωμη, 122'). Παίζουν: Στιβ ΜακΚουίν, Άλι ΜακΓκρο, Μπεν Τζόνσον, Αλ Λατιέρι.

Θα προλογίσει ο Αλέξης Ν. Δερμεντζόγλου, ενώ στους θεατές θα διανεμηθεί έντυπη ανάλυση του Λιάπη Βρεττού από το Cine.gr. Στο τέλος της προβολής θα ακολουθήσει μακρά συζήτηση με το κοινό.

Το προς συζήτηση θέμα στο λαϊκό πανεπιστήμιο για τον κινηματογράφο θα είναι: Η έννοια της φυγής στον Πέκινπα και το Μεξικό ως σύνορο των ορίων των ηρώων του.

Ένας πρώην κατάδικος ληστεύει μια τράπεζα μαζί με τη σύζυγό του αλλά αναγκάζεται να διαφύγει όταν οι σύντροφοί του τον προδίδουν.

Η ανάλυση που θα διανεμηθεί είναι η ακόλουθη:

«Πιστός στην παράδοση της σκιαγράφησης αντιηρώων, ο Σαμ Πέκινπα ξεδιπλώνει την ιστορία μιας ληστείας με έπαθλο 500.000 δολάρια και μια αποφυλάκιση, έχοντας ως βάση τη νουάρ νουβέλα του Tζιμ Τόμπσον. Στη θέση των κεντρικών ηρώων-φυγάδων, οι Στιβ ΜακΚουίν και Άλι ΜακΓκρο καλούνται να αντιμετωπίσουν τις διεφθαρμένες τοπικές αρχές αλλά και την προδοσία των συντρόφων τους στην προσπάθεια διαφυγής τους πέρα από τα μεξικανικά σύνορα, κατά την οποία ο Πέκινπα κατορθώνει να οργανώσει ένα road movie έντασης και κυνισμού στα δικά του κινηματογραφικά πρότυπα, που παραδόξως αποτέλεσε μια από τις μεγαλύτερες εισπρακτικές επιτυχίες της δεκαετίας του ’70. Κάνοντας συχνή χρήση του slow motion και του παγώματος της εικόνας, διανθίζει την ταινία του με καλλιτεχνικές πινελιές που ωστόσο διατηρούνται πίσω από το κεντρικό μοτίβο της στυγνής βίας και των εντασιογόνων σκηνών που μοιραία κλέβουν την παράσταση. Όσο και αν βρίσκονται μακριά από το πνεύμα μιας Άγριας Συμμορίας, οι Δύο Φυγάδες διαθέτουν όλα εκείνα τα στοιχεία που έκαναν τις ταινίες του Πέκινπα αγαπητές, κι εκείνον έναν από τους σημαντικότερους κινηματογραφικούς ποιητές της βίας.

Όλα σε θυμίζουν… μα περισσότερο η αγέρωχη φιγούρα του ΜακΚουίν, τα ατελείωτα πιστολίδια και οι σκηνές καταδίωξης, το σφιχτοδεμένο σεναριακό υλικό και η αδιάκοπη ένταση της εξιστόρησης.

Ένας κόμπος η χαρά μου… εξαιτίας της μικρής στροφής του Πέκινπα σε περισσότερο συμβατικές φόρμες, που κατόρθωσαν να του χαρίσουν με αυτή την ταινία μια σημαντική εμπορική ώθηση στην καριέρα του.»

ΔΕΚΑ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΧΑΣΕΤΕ ΤΟ «ΗΤΑΝ ΔΥΟ ΦΥΓΑΔΕΣ»

Εξάλλου, 10 λόγοι για να μην χάσετε το Ήταν δυο φυγάδες είναι:

1.      Για τον εκπληκτικό εσωτερικό ρυθμό με τον οποίο είναι δομημένη η ταινία.

2.      Για το σενάριο του Γουόλτερ Χιλ, που δεν είναι μονοδρομικό αλλα περιέχει πολλές συστροφές και ανατροπές, δημιουργώντας έτσι αυτόνομες σεκάνς.

3.      Για την ιδανική χημεία του ζεύγους ΜακΚουίν-ΜακΓκρο, οι οποίοι μάλιστα δημιούργησαν ερωτική σχέση κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων.

4.      Για τους εξαιρετικούς δεύτερους ρόλους πέραν του πρωταγωνιστικού ζεύγους.

5.      Για τις εξαιρετικές σκηνές καταδίωξης και έντασης.

6.      Για την εξαιρετική φωτογραφία του μετρ Λουσιέν Μπάλαρντ, που πίσω από τη φωτογένειά της κρύβει συνεχώς το θάνατο.

7.      Για την εκπληκτική φράση “το Θεό εμπιστευόμαστε” δείχνοντας την πίσω μεριά ενός δολαρίου, που ως γνωστόν περιέχει αυτή τη φράση.

8.      Για την καταγγελία του χρήματος ως του κατ'εξοχήν αλλοτριωτικού παράγοντα.

9.      Για το ειρηνικό-ειρωνικό τέλος που διαθέτει η ταινία.

10.  Για τη σύγκριση με το ριμέικ του Ρότζερ Ντόναλντσον, που παρόλο ότι είναι ενδιαφέρον, απέχει πολύ απο το καλτ κλασικό.

 

Υ.Γ. Την επόμενη Δευτέρα 7 Νοεμβρίου η Κινηματογραφική Λέσχη των εργαζομένων της ΕΡΤ-3 και το ΚΕΜΕΣ παρουσιάζουν στα πλαίσια του ίδιου αφιερώματος το κλασικό μελόδραμα του Ντάγκλας Σερκ Γραμμένο στον άνεμο (1956).

Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης 30 Οκτωβρίου 1944

Γράφει για την ημέρα αυτή ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Σπύρος Κουζινόπουλος: 

"Συμπληρώνονται φέτος 72 χρόνια από ένα κορυφαίο για τη Θεσσαλονίκη, για τη Μακεδονία μας, για τη χώρα γεγονός: Την απελευθέρωση της Μακεδονικής πρωτεύουσας από τη ναζιστική κατοχή. Μια κατοχή σκληρή, με πάνω από 2.000 εκτελέσεις πατριωτών, με χιλιάδες άλλους νεκρούς από τα βασανιστήρια των κατακτητών, την πείνα, τις κακουχίες, το κρύο, την ανέχεια. Μα και με έναν υπέροχο αγώνα αντίστασης του λαού της Θεσσαλονίκης και της γύρω περιοχής κατά των κατακτητών και των ελληνόφωνων συνεργατών τους.

Η γερμανική κατοχή διήρκεσε από τις 9 Απριλίου του 1941, οπότε εισήλθαν οι ορδές του Γ΄ Ράϊχ στη Θεσσαλονίκη, ως τις 30 Οκτωβρίου του 1944 που αποχώρησαν κάτω από τα συνεχή χτυπήματα των συμμαχικών στρατευμάτων στην Ευρώπη αλλά και τις επιθέσεις των ανταρτικών οργανώσεων. Η απελευθέρωση βρήκε την πόλη υπό τον έλεγχο του Εθνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (E.Λ.A.Σ.), που αποσύρθηκε απ’ αυτήν στις 17 Ιανουαρίου 1945". Συνέχεια στο http://farosthermaikou.blogspot.gr/

Μπορείτε να δείτε από το Αρχείο της ΕΡΤ το ντοκιμαντέρ στο οποίο όπως διαβάζουμε: "[...] εξετάζει τα γεγονότα που προηγήθηκαν της απελευθέρωσης της πόλης της Θεσσαλονίκης καθώς και το κλίμα που επικράτησε τις επόμενες ημέρες".  

Η λέξη του μήνα (29.8): η "πέτρα" του Γιώργου Καλιεντζίδη

 Η λέξη του μήνα

Από τα ποιήματα που αγαπώ, γιατί εμπεριέχουν πικρή και ελπιδοφόρα αντίφαση από τον τίτλο τους ακόμη, είναι το "Άνθη της πέτρας" του Γιώργου Σεφέρη. Κι η μοναξιά να συντροφεύει την ανάγκη να υπάρξεις, να νιώσεις άνθρωπος. Και ο Μίκης Θεοδωράκης ζει στους μουσικούς του δρόμους τα ίδια συναισθήματα με τον ποιητή. Κι ο Μπιθικώτσης να στέκει ανάμεσά τους και να παίρνει τα λόγια και τις μουσικές τους και να τα δίνει φτερά, να πετάξουν ανάμεσα στον κόσμο που περπατά, σκοντάφτει αλλά πάντα κρατιέται όρθιος. 

Νικηφόρος Βρεττάκος: "Άνθρωποι όμορφοι μες στη θυσία τους, Άνθρωποι"

Αλέξανδρος Δ. Αλεξανδράκης (1913– 1968)
ο ζωγράφος του Έπους του 40

Νικηφόρος Βρεττάκος

Ένας στρατιώτης μουρμουρίζει
στο αλβανικό μέτωπο

Ποιος θα μας φέρει λίγον ύπνο εδώ που βρισκόμαστε;

Θα μπορούσαμε τότες τουλάχιστο

να ιδούμε πως έρχεται τάχατε η μάνα μας

βαστάζοντας στη μασχάλη της ένα σεντόνι λουλακιασμένο*

με μια ποδιά ζεστασιά και κατιφέδες* από το σπίτι μας.

Ένα φθαρμένο μονόγραμμα στην άκρη του μαντιλιού:

ένας κόσμος χαμένος.

Τριγυρίζουμε πάνω στο χιόνι με τις χλαίνες* κοκαλιασμένες.

Ποτέ δεν βγήκε ο ήλιος σωστός απ' τα υψώματα του Μοράβα,

ποτέ δεν έδυσε ο ήλιος αλάβωτος απ' τ' αρπάγια της Τρεμπεσίνας.

Τρεκλίζω στον άνεμο χωρίς άλλο ρούχο,

διπλωμένος με το ντουφέκι μου, παγωμένος και ασταθής.

(Σαν ήμουνα μικρός καθρεφτιζόμουνα στα ρυάκια

της πατρίδας μου

δεν ήμουν πλασμένος για τον πόλεμο).

Δε θα μου πήγαινε αυτή η προσβολή περασμένη υπό μάλης*,

δε θα μου πήγαινε αυτό το ντουφέκι αν δεν ήσουν εσύ,

γλυκό χώμα που νιώθεις σαν άνθρωπος,

αν δεν ήτανε πίσω μας λίκνα* και τάφοι που μουρμουρίζουν

αν δεν ήτανε άνθρωποι κι αν δεν ήταν βουνά με περήφανα

μέτωπα, κομμένα θαρρείς απ' το χέρι του θεού

να ταιριάζουν στον τόπο, στο φως και το πνεύμα του.

Η νύχτα μάς βελονιάζει τα κόκαλα μέσα στ' αμπριά*·

εκεί μέσα

μεταφέραμε τα φιλικά μας πρόσωπα και τ' ασπαζόμαστε

μεταφέραμε το σπίτι και την εκκλησιά του χωριού μας

το κλουβί στο παράθυρο, τα μάτια των κοριτσιών,

το φράχτη του κήπου μας, όλα τα σύνορά μας,

την Παναγία με το γαρούφαλο, ασίκισσα*,

που μας σκεπάζει τα πόδια πριν απ' το χιόνι,

που μας διπλώνει στη μπόλια* της πριν απ' το θάνατο.

Μα ό,τι κι αν γίνει εμείς θα επιζήσουμε.

Άνθρωποι κατοικούν μες στο πνεύμα της Ελευθερίας

αμέτρητοι,

Άνθρωποι όμορφοι μες στη θυσία τους, Άνθρωποι.

Ένας μεγάλος καταυλισμός είναι η έννοια της αρετής.

Το ότι πεθάναν, δεν σημαίνει πως έπαψαν να υπάρχουν εκεί,

με τις λύπες, τα δάκρυα και τις κουβέντες τους.

Ο ήλιος σας θα 'ναι ακριβά πληρωμένος.

Αν τυχόν δεν γυρίσω, ας είστε καλά,

σκεφτείτε για λίγο πόσο μου στοίχισε.

(Σαν ήμουνα μικρός καθρεφτιζόμουνα στα ρυάκια

της πατρίδας μου

δεν ήμουν πλασμένος για τον πόλεμο).

* λουλακιασμένο σεντόνι: σεντόνι πλυμένο με λουλάκι, μια γαλάζια ουσία που παλιότερα ξέβγαζαν τα ρούχα για να πάρουν πιο λευκό χρώμα *κατιφέδες (ο κατιφές): είδος λουλουδιών * χλαίνες (η χλαίνη): στρατιωτικά πανωφόρια * υπό μάλης: κάτω από τη μασχάλη * λίκνα (το λίκνο): κλίνες βρεφών· μεταφορικά, τόποι στους οποίους γεννήθηκε κάτι πολύ σπουδαίο, κοιτίδες * αμπριά (το αμπρί):καταφύγια που προστατεύουν τους στρατιώτες στον πόλεμο *(η) ασίκισσα (ο ασίκης): λεβέντισσα, γενναία * (η) μπόλια: γυναικείο μαντίλι για το κεφάλι, πετσέτα

Πηγή: http://ebooks.edu.gr

Κατοχή στη Θεσσαλονίκη - Δυο ποιητές (Κλείτος Κύρου, Άνθος Φιλητάς) και μια φωτογραφία

 25 Μαρ­τίου 1943. Κα­τά­θε­ση στε­φά­νου α­πό την Ε­ΠΟΝ του Πα­νε­πι­στη­μίου Θεσ­σα­λο­νί­κης στην προ­το­μή του ναυάρ­χου Νι­κό­λα­ου Βό­τση. Εμπρός ο Άνθιμος Χατζηανθίμου, φοι­τη­τής της Νο­μι­κής, που έ­κα­νε την κα­τά­θε­ση εκ μέ­ρους των φοι­τη­τών, που δια­κρί­νο­νται γύ­ρω, κα­θώς ψάλ­λουν τον ε­θνι­κό ύ­μνο.[Πηγή: ex libris] 
 Δυό ποιητές: ο ποιητής Κλείτος Κύρου φωτογραφίζει τον ποιητή Άνθο Φιλητά (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Άνθιμου Χατζηανθίμου).

Αργύρης Μαλτίδης, "Ο Ναύαρχος Βότσης και ο τορπιλισμός του Φετχί Μπουλέντ"

Στο λεύκωμα αυτό θα γνωρίσετε την ιστορία του τορπιλισμού του τουρκικού θωρηκτού στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, από τον Ναύαρχο Νικόλαο Βότση και τους άντρες του, τη νύχτα της 18ης Οκτωβρίου 1912, λίγες ημέρες πριν από την απελευθέρωση της πόλης, Συγγραφέας του, ο Αργύρης Μαλτσίδης, ένας άνθρωπος του αγώνα της προσφοράς, που νοιάστηκε για την τύχη του ναυαγίου του Φετχί Μπουλέντ, για τους νεκρούς ναυτικούς που βρίσκονταν στο ναυάγιο και για τους άντρες που μαζί με τον Ναύαρχο Βότση προχώρησαν στην ηρωική αυτή ενέργεια.