Εκδόσεις και παραγωγές του 9.58 fm της ΕΡΤ3 - Γιώργος Χουρμουζιάδης, «Λόγια από χώμα»

 Γιώργος Χουρμουζιάδης, "Λόγια από χώμα", 
εκδ. Νησίδες και 9.58 FM της ΕΡΤ 3, 1999, 205 σελ.

Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου διαβάζουμε: «"Λόγια από χώμα" σημαίνει να μιλάς με αφορμή ένα ανασκαφικό εύρημα. Να διηγείσαι την ιστορία του. Να το ερμηνεύεις και να μιλάς για τους τρόπους αξιοποίησης αυτής της ερμηνείας.

Σημαίνει ακόμα να μιλάς για την αρχαιολογική πράξη, όπως αυτή ολοκληρώνεται στο πεδίο και στο εργαστήριο, στο μουσείο ή στη δημοσίευση.
Αυτό προσπάθησα να κάνω. Να μιλήσω και να γράψω χρησιμοποιώντας ως πρώτη ύλη το "χώμα".
Να θίξω, με άλλα λόγια, μερικά θέματα, που είτε έχουν μια πάγια σχέση με την αρχαιολογία είτε στηρίζονται στην επικαιρότητα.

Μέσα σε τούτες τις σελίδες, όσοι έχουν την υπομονή να τις διαβάσουν, βγαίνουν όσα θέλησα και μπόρεσα να σκεφτώ κοιτάζοντας το χώμα μιας ανασκαφής...»

Στην "ποδοσφαιρική του ομάδα" είναι αφιερωμένο το βιβλίο. Έτσι αποκαλεί ο Γ.Χ. (από δεξιά δέκατος, με το καπέλο) την ανασκαφική του ομάδα. Η φωτογραφία βρίσκεται στην όγδοη σελίδα, αντικριστά από την αφιέρωσή του. 

Χουρμουζιάδης, Γιώργος Χ. (1935 - 2013)

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου: «Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη στην οδό Παπάφη. Στο ρέμα που τώρα ονομάζεται οδός Καυταντζόγλου, παιδί ακόμα έκανα τις πρώτε μου «αρχαιολογικές» έρευνες. Μάζευα παλιά αντικείμενα και τα έβαζα μέσα σε χάρτινα κουτιά. Ύστερα ήθελα να γίνω ναυτικό. Δεν έγινα. Έδωσα εξετάσεις στο πανεπιστήμιο και σπούδασα φιλόλογος. Διορίστηκα στα Δολιανά της Ηπείρου. Στη μέση εκπαίδευση όμως δε φτούρησα. Ξαναέδωσα και γω εξετάσεις στην αρχαιολογική υπηρεσία και πέτυχα. Το 1966 τοποθετήθηκα στην Εφορεία Αρχαιοτήτων του Βόλου και μαθήτευσα κοντά στον αξέχαστο Δ. Θεοχάρη. Ύστερα πήγα στη Γερμανία, στη Χαϊδελβέργη παρακολούθησα μαθήματα του Β. Μιλόιτσιτς. Και πάλι όμως φαίνεται πως δεν έβρισκα αυτό που ζητούσα. Έτσι βρέθηκα μια μέρα υποψήφιος στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ. και εκλέχτηκα καθηγητής της Προϊστορικής Αρχαιολογίας το 1981. Έκανα και ένα φεγγάρι κοσμήτορας της Φιλοσοφικής, αντιπρύτανης του Α.Π.Θ. με πρύτανη τον Δ. Φατούρο. Φυσικά και ανασκαφές έκανα και διάφορα άρθρα και βιβλία αρχαιολογικά έγραψα. Μα πιο πολύ αγάπησα τα μουσεία και τα ταξίδια. Ιδιαίτερα τα ταξίδια. Πήγα στην Αμερική, στην Κίνα, στο Τουρκμενιστάν, στη Ρωσία, στην Αφρική, στο Πακιστάν, στην Αυστραλία και στην Ευρώπη φυσικά. Είδα και τον ήλιο του μεσονυχτίου στη Νορβηγία. Γι’ αυτό και πιστεύω πως ό,τι ξέρω το οφείλω σ’ αυτό το ηδονικό πάνε κι έλα. Πότε πότε γράφω και στις εφημερίδες, γιατί μ’ αρέσει η δημοσιογραφία. Ασχολούμαι και με την πολιτική, με τη μαγειρική, με τα λουλούδια και από το 1992 σκάβω με μια ομάδα αγαπημένων συναδέλφων ένα λιμναίο οικισμό στο Δισπηλιό της Καστοριάς. Παντρεύτηκα κιόλας. Έκανα και δυο θαυμάσιες κόρες, την Αναστασία και την Ελένη. Και τον τελευταίο καιρό κάνω παρέα με τον εγγονό μου τον Γιάννη, 9 χρονών, που δεν έχει ακόμα αποφασίσει τι θα γίνει όταν μεγαλώσει, γιατί όλα του φαίνονται βαρετά.

Μπορώ να πω, με άλλα λόγια, πως είμαι ευχαριστημένος από τη ζωή μου, μ’ όλο που τα τελευταία χρόνια πόνεσα πολύ!»

Στη βάση της βιβλιονέτ το βιογραφικό του κείμενο «Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη και θα ήθελα να πεθάνω στην Κεντρική Ασία, ακριβώς πάνω στο Δρόμο του Μεταξιού. Άρχισα να γράφω από οκτώ χρονώ. Στην αρχή έγραφα κρυφά, προσευχές και βωμολοχίες. Ύστερα εκθέσεις ιδεών, ποιήματα. Αποπειράθηκα να γράψω κι ένα μυθιστόρημα: "Το κορίτσι με τα γκρίζα μαλλιά". Από τότε δε σταμάτησα να γράφω παντού και τα πάντα. Διηγήματα, θεατρικά μονόπρακτα, σενάρια, αρχαιολογικά άρθρα, βιβλιοκρισίες, διαλέξεις, δοκίμια, ευθυμογραφήματα, συστατικές επιστολές, εγκυκλοπαιδικά λήμματα, ανακοινώσεις για επιστημονικά συνέδρια, πολιτικές προκηρύξεις και πολιτικά άρθρα, επιφυλλίδες σε εφημερίδες, στίχους για λαϊκά τραγούδια, χαιρετισμούς για πολιτικές συγκεντρώσεις, ακόμα και για ένα γάμο στο Ασχαμπάτ, όπου με είχανε καλέσει, όταν επισκέφτηκα το Τουρκμενιστάν. Έγραψα εισηγητικές εκθέσεις για διδακτορικές διατριβές και εκλογές καθηγητών, κείμενα διαφημίσεων, "αγορεύσεις" για τη βουλή, κατ' αρχήν και κατ' άρθρον. Έγραψα και δυο επικήδειους, έναν για τον Κίτσο Μακρή και έναν για τον Μανόλη Ανδρόνικο! Και σε έναν τοίχο, όταν ήμουνα πρόσκοπος, έγραψα με μεγάλα κόκκινα γράμματα "Σ' αγαπώ".

Κι όσο περνάει ο καιρός γράφω ασταμάτητα, γιατί εκείνο που θέλω να γράψω δεν το έγραψα ακόμα! Κι όταν πια δεν έχω τι άλλο να γράψω θα πάρω το Δρόμο του Μεταξιού!

Ο Γιώργος Χουρμουζιάδης, ομότιμος καθηγητής αρχαιολογίας στο ΑΠΘ και πρώην βουλευτής του ΚΚΕ στην Α' Θεσσαλονίκης, γεννήθηκε το Νοέμβριο του 1935 στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ. Το 1981 εκλέχθηκε καθηγητής της Προϊστορικής Αρχαιολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ. Το 1983 έγινε κοσμήτορας στη ΦΣ του ΑΠΘ και το 1985 έγινε αντιπρύτανης στο ίδιο Πανεπιστήμιο. Είχε συνδέσει το όνομά του με τις ανασκαφές στον λιμναίο οικισμό Δισπηλιού. Πέθανε στις 16 Οκτωβρίου 2013, σε ηλικία 81 ετών».

Βιογραφικό και φωτο από τη βάση της βιβλιονέτ

ΥΓ Είχα την τύχη να γνωρίσω τον Γιώργο Χουρμουζιάδη, να ηχογραφήσω 117 ημίωρες εκπομπές του «Λόγια από χώμα», σε ένα νεοαποκτηθέν minidisc, και να έχω την επιμέλεια τους. Οι εκπομπές μεταδίδονταν στην αρχή Τρίτη και ύστερα Τετάρτη στις 6:30 μ.μ., αμέσως μετά την εκπομπή του Χρίστου Τσολάκη (Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική), από τις συχνότητες του 9.58 fm της ΕΡΤ3. Οι συναντήσεις μας ξεκίνησαν ένα μουντό απόγευμα, στο σπίτι του στην Κάτω Τούμπα, στις 18 Νοεμβρίου 1997. Συνεχίστηκαν, έως τις 6 Ιουνίου 2000, στο γραφείο του (οι περισσότερες) στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ, στο στούντιο των ραδιοφώνων της ΕΡΤ3, μερικές φορές, και μία στο εργαστήριο στο Δισπηλιό. Μέσα από τα λόγια του, μέσα από τη μεγάλη αφηγηματική ικανότητα του Γιώργου Χουρμουζιάδη, χαίρομαι που «περπάτησα» μαζί του, αυτές τις πενήντα οκτώμισι ώρες, στον κόσμο της αρχαιολογίας και του πολιτισμού. 

Γιώργος Καλιεντζίδης 

Εκδόσεις και παραγωγές του 9.58 fm της ΕΡΤ3 - Χρίστος Ζαφείρης, "Βαλκάνιος πραματευτής"

Χρίστος Ζαφείρης, Βαλκάνιος πραματευτής

Οδοιπορία μνήμης σε ελληνικές κοινότητες και παροικίες
Εξάντας, 1998
294 σελ.

Της έκδοσης του βιβλίου προηγήθηκε η ακρόαση, από τις συχνότητες του 9.58fm της ΕΡΤ3, σε είκοσι τέσσερις εβδομαδιαίες συνέχειες, της εκπομπής "Σπαράγματα μνήμης", με αρχή τον χειμώνα του 1998. Η τότε Διευθύντρια του ΡΣ, Βάνα Χαραλαμπίδου σημειώνει στον πρόλογο του βιβλίου, μεταξύ άλλων, για την εκπομπή του Χρίστου Ζαφείρη: "[...] για να μάθουμε όσα θα έπρεπε να είχαμε διδαχθεί στο σχολείο, για να αναζητήσουμε τον τρόπο να γνωρίσουμε περισσότερα [...]".

Ο δημοσιογράφος και συγγραφέας του βιβλίου Χρίστος Ζαφείρης αφιερώνει την εκπομπή και το βιβλίο στον αείμνηστο φίλο του, βυζαντινολόγο Σωτήρη Κίσσα, "πραματευτή της βαλκανικής ομορφιάς και έντιμο θηρευτή της ιστορικής αλήθειας, όχι της μιας, αλλά των λαών που κατοικούν στη χερσόνησο του Αίμου".

Τάσος Λειβαδίτης, "Ανάσταση"

…

Ανάσταση

Τάσος Λειβαδίτης

«Δε σ’ ακολουθώ πια» φώναξα, μα εκείνος μ’ έσπρωξε, το αμάξι κατρακύλησε μες στη νύχτα, πού πηγαίναμε; στις γωνιές, με μεγάλα κάτωχρα πρόσωπα, στέκανε οι Σιωπηλοί, μόλις προφταίναμε να παραμερίσουμε για να μη μας γκρεμίσουν,
……κι οι οργανοπαίχτες που ακολουθούσαν, μισομεθυσμένοι, με την ψυχή τους απροστάτευτη απ’ τη βροχή, φορούσαν κάτι σταχτιά, στραπατσαρισμένα καπέλα, απ’ αυτά που βρίσκονται στον ουρανό, μαζί με τα παιδιά και τους σαστισμένους,
……κι αυτό το κάθαρμα ο αμαξάς προσπαθούσε να κρύψει μ’ ένα σάλι το βρόμικο μούτρο του, ενώ εγώ ήξερα πως ήταν εκείνος ο αλήτης, που μια νύχτα αρνήθηκα να πιω ένα ποτήρι μαζί του,
……έπρεπε να ξεφύγω, γλίστρησα κρυφά και νοίκιασα ένα δωμάτιο σ’ ένα απόμερο ξενοδοχείο, μα όπως εκείνη τη νύχτα με μαστίγωνε η πόρνη, κι άκουγα τη θεία εκμυστήρευση, ήρθε και γονάτισε δίπλα μου,
……τότε τον ακολούθησα, κι όπως βαδίζαμε, είδαμε άυπνο και χλωμό τον Σίμωνα τον Κυρηναίο, «πλαγιάζω στον τάφο και τρέμω, πως κάθε τόσο θα με ξανασηκώσουν» είπε λυπημένος,
……γιατί αν χρειάζονταν κάποιον να βοηθήσει για το σταυρό, πάλι αυτόν θα συναντούσαν στο δρόμο.

Τάσος Λειβαδίτης, Ανάσταση, από τη συλλογή Νυχτερινός επισκέπτης (1972), ενότητα, Διασπορά, Τόμος 2 της τρίτομης έκδοσης του Κέδρου, σελίδα 56

Αναδημοσίευση από το https://tassosleivaditis.wordpress.com

Λέσχη Ανάγνωσης ΕΡΤ3 - Πάσχα 2017

Η ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΤ3 

ΣΑΣ ΕΥΧΕΤΑΙ ΚΑΛΟ 

ΠΑΣΧΑ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ

Μεγάλη Παρασκευή: "Ω γλυκύ μου έαρ..."

Του χρόνου και της μνήμης απόσταγμα είναι το να παίρνουν οι λέξεις το βάρος και το άρωμα που περιέχουν, όπως το τρίστιχο αυτό στο Εγκώμιο του Επιτάφιου Θρήνου της Μεγάλης Παρασκευής. Είναι το μοιρολόι της μάνας που η μελωδία του σε οδηγεί στο να το συλλαβίσεις. Κι αυτή η κοσμογονική αντίθεση δύο λέξεων στον ίδιο στίχο: "έδυ" και "κάλλος". Και τι μένει στο τέλος ως "επίγευση": το "έδυ" ή το "κάλος"; Η ελπίδα να απομένει το "κάλος". Ποιητική λιτότητα, υπερρεαλιστική σύνθεση και δυναμική σύζευξη. 

Γ.Κ.

Ω γλυκύ μου έαρ,

γλυκύτατόν μου τέκνον,

που έδυ σου το κάλλος;

104 Παντελής Τρακίδης, «Σκλάβος της ελευθερίας»

Παντελής Τρακίδης,

Σκλάβος της ελευθερίας 

Εκδόσεις Πηγή, 2016

104ο βιβλίο

22/2/2017

Πρόταση Νίκου Ματενίδη

Ταυτότητα και εξώφυλλο βιβλίου από τη βάση της Βιβλιονέτ

Κλεοπάτρα Τσάκουρη

Η ηδονή της Ελευθερίας σε κάνει σκλάβο της, τίποτα δεν μπορείς να απολαύσεις με όλο σου το είναι, χωρίς να πληρώσεις το αντίτιμο. Στην περίπτωση του μυθιστορήματος του Παντελή Τρακίδη είναι η ελευθερία, η πολυπόθητη ελευθερία του νου, του σώματος, όλης της ύπαρξης του ανθρώπου που όλο την αναζητά, που όλο την χάνει, την ξαναβρίσκει, και πάλι από την αρχή. Μια ιστορία, δυο ιστορίες, πολλές σκηνές περισυλλογής, μοναδικές περιπλανήσεις στα πελάγη του κόσμου, στιγμές ατέλειωτης μοναξιάς, Βιβλίο τρυφερό, με γνώμονα την αγάπη στον άνθρωπο, μάλιστα στη γυναίκα, σαν κινητήριο μοχλό, σε κάθε σκέψη, σε κάθε κίνηση, σε κάθε απόφαση του ελεύθερου σκλάβου, της αναζήτησης του έρωτα των αισθημάτων του, της αναζήτησης του ίδιου του εαυτού του. Φίλος του παντοτινός το σκάφος του, μοναδική, αθάνατη αγαπημένη η θάλασσα. 

Βιολέττα Παπαδοπούλου

Η πρώτη συγγραφική προσπάθεια του δικού μας Παντελή, με ένα βιβλίο γεμάτο από τις ανησυχίες και τις αναζητήσεις του τις πνευματικές, ερωτικές, υπαρξιακές.

Αυτοβιογραφικό, μας περιγράφει όλο το διάβα του, τις περιπέτειες της παιδικής και εφηβικής του ηλικίας, θυμίζοντάς μας περιοχές και συνήθειες και των δικών μας αντίστοιχων χρόνων, το ξύπνημα των αισθήσεων και του πνεύματός του με την γνωριμία και τον συγχρωτισμό ανθρώπων που τον σημάδεψαν και, εντέλει, το αέναο ταξίδι του προς την ελευθερία, μέσα από τη γνώση, τα βιβλία και τη μεγάλη του αγάπη, τη θάλασσα.

Οι μεγάλοι έρωτες της ζωής του τον καθόρισαν και τον συντρόφεψαν.

Μόνο, που για μένα, ήταν, όλοι όσοι περιγράφονται στο βιβλίο, έρωτες άνισοι ή ανώριμοι και όχι έρωτες επί ίσοις όροις των δύο πλευρών.

Καλό και μακρύ ταξίδι, φίλτατε Παντελή, και αναμένουμε τα νέα σου πονήματα με ενδιαφέρον.

Κατερίνα Τσίχλα

Στο βιβλίο "Σκλάβος της ελευθερίας", συγγραφέας, αφηγητής και πρωταγωνιστής είναι το ίδιο πρόσωπο. Σε βάση μια απλής δομής τυχαίας συνάντησης, τα δύο κεντρικά πρόσωπα παίρνουν τους ρόλους του εξομολογητή και του εξομολογούμενου. Ο άνδρας με το συμβολικό όνομα Οδυσσέας εμφανίζεται ως ταξιδευτής κατ’ επάγγελμα, καθ' έξιν και κατά συνείδηση. Η έφηβη με το συμβολικό όνομα Ζωή δίνει την ώθηση, τον λόγο και την έμπνευση να ειπωθούν τα πεπραγμένα της ζωής του περιπλανώμενου. Με μια γραφή πολύ κοντά στη προφορικότητα, ο συγγραφέας ξεδιπλώνει πρωτοπρόσωπα και σε χρονική ακολουθία τις ρίζες, το περιβάλλον, τους τόπους, τα παιδικά χρόνια του ήρωα, επιμένοντας εμφατικά σε λεπτομερή και πιστά περιγραφική καταγραφή της πρώτης σεξουαλικής του σχέσης ως εκείνης που τον καθόρισε και τον όρισε διεκδικητή ζωής και συλλέκτη εμπειριών. Το τέλος της σχέσης τον οδηγεί κατά κυριολεξία, όπως κυριολεκτική είναι και όλη η ροή του βιβλίου, στο υπόγειο ενός παλαιοβιβλιοπωλείου. Εύκολα και άμεσα τα φιλοσοφικά βιβλία γίνονται οι μεγάλοι δάσκαλοι του, χτίζοντας την προσωπικότητα του. O δρόμος για τη λατρεία της θάλασσας αβίαστα χαράχτηκε και αυτός. Σαν το επόμενο φυσικό βήμα. Το βιβλίο βρίσκει τη ψυχή και τον προορισμό του στις περιγραφές των νερών των ήρεμων, των άγριων, των επικίνδυνων. Η πρώτη και τελικά προδοτική του αγάπη τον φέρνει στα όρια του θανάτου εκεί που η απόφαση για ζωή δεν μπορεί παρά να την καταστήσει αξιοβίωτη. Και σαν κύκλος που κλείνει, ο ήρωας ξαναζεί το ερωτικό παρελθόν του, γινόμενος ο ίδιος ο ενήλικας που μυεί ένα κορίτσι στην ηλικία- μεταίχμιο όπως ακριβώς ήταν και εκείνος. Πιθανά με την ίδια φιλοδοξία της δικής του δασκάλας να γράψει επάνω στο φρέσκο σώμα γνώσεις και εμπειρίες όπως αυτές που μεταδίδονται στις μη ισότιμες σχέσεις ακριβώς και εξ αιτίας αυτού. Ο συγγραφέας μας παρέδωσε το βιβλίο με τον εξαιρετικά ακριβόλογο τίτλο, έμπλεος αυτοπεποίθησης, τόλμης και αγάπης για τη χαρά όπου αναγνωρίζεται.

Εταιρία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης: Ευχές

ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 

ΣΑΣ ΕΥΧΕΤΑΙ ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ!